Europese wetgeving pakketreizen en gekoppelde reisarrangementen

de kust van Bredene
Op 1 juli treedt in de Europese Unie de nieuwe Richtlijn pakketreizen en gekoppelde reisarrangementen in werking. Het doel van deze nieuwe regelgeving is een betere consumentenbescherming. Door de nieuwe benadering vanuit de Europese Unie valt niet enkel de traditionele reissector onder de regelgeving, maar kunnen de regels soms ook voor logiesuitbaters en toeristische dienstverleners gelden. In dat geval dragen zij dezelfde verantwoordelijkheden als een reisorganisator op vlak van informatieplicht, verzekering tegen onvermogen en bijstand aan de klant. Dit zijn de grote lijnen.

Wat is een pakketreis?

Een pakketreis is een combinatie van twee of meer reisdiensten uit verschillende categorieën die gezamenlijk aangeboden/gefactureerd worden voor dezelfde vakantie of reis van minstens 1 overnachting. Het pakket kan samengesteld zijn door één reisprofessional of door de consument zelf die diensten van hetzelfde of verschillende bedrijven selecteert en gezamenlijk afrekent. Ook wie online binnen de 24u minstens twee zulke verschillende reisdiensten voor dezelfde reis aankoopt bij onderling verbonden boekingsplatformen, koopt in principe een pakketreis. Er zijn 4 verschillende reisdiensten.

  1. Passagiersvervoer 
  2. Toeristische verblijfsaccommodatie  die geen deel uitmaakt van passagiersvervoer (hotel, B&B, bungalow in vakantiepark,…)
  3. Verhuur van motorvoertuigen waarvoor minstens een rijbewijs A nodig is (vespaverhuur, autoverhuur,…)
  4. Elke andere toeristische dienst die geen deel uitmaakt van de eerste drie categorieën, maar wel minstens 25% uitmaakt van de totale waarde van het pakket en/of een essentieel onderdeel is van de pakketreis. Bijv. tickets voor concerten, sportwedstrijden of attracties, skipassen en -materiaal, rondleidingen, fiets- of bootverhuur, welness, enz.

Wat is een gekoppeld reisarrangement?

Dit is het geval als de consument bij éénzelfde doorverkoper en voor dezelfde reis minstens twee verschillende soorten reisdiensten aankoopt met aparte overeenkomsten en die apart betaalt. Ook als de consument voor dezelfde reis binnen de 24 uur twee  verschillende soorten reisdiensten aankoopt bij online boekingsplatformen die met elkaar verbonden zijn, is sprake van een gekoppeld reisarrangement. Wat vooral telt is dat het verkooppunt van de eerste reisdienst de vervolgaankoop faciliteert (aanbod suggereren, gegevens doorgeven) en dat de aankoop van de tweede reisdienst plaatsvindt binnen de 24 uur na de eerste. Voor de vierde categorie van 'andere' toeristische diensten geldt dezelfde beperking dat ze inhoudelijk of in waarde een belangrijk onderdeel van het arrangement moeten uitmaken.

Als een reiziger, zelfs voor dezelfde vakantie, verschillende reisdiensten los van elkaar reserveert, op verschillende momenten is er geen sprake van een pakketreis of een gekoppeld reisarrangement. Ook als de consument twee of meer reisdiensten uit dezelfde categorie boekt (verschillende hotels of vluchten ineens) is dat geen pakketreis.

Verantwoordelijkheden organisator pakketreis & gekoppeld reisarrangement

Wanneer een ondernemer of organisatie een pakketreis of gekoppeld reisarrangement verkoopt, heeft die niet langer de rol van bemiddelaar of doorverkoper maar van 'reisorganisator'. En daar horen flink wat verantwoordelijkheden bij:

  • Verzekering tegen insolvabiliteit, zodat de consument de garantie heeft dat betaalde reisdiensten niet doorgaan wegens insolvabiliteit van de organisator, worden terugbetaald. Als er passagiersvervoer is inbegrepen in de pakketreis, moet ook de repatriëring van de reizigers verzekerd zijn.
  • Uitgebreide informatieplicht over de kenmerken van de reis, contactgegevens, de totale prijs en eventuele supplementen, kosten, voorschotten ..., de administratieve verplichtingen voor de bestemming, het minimum aantal deelnemers voor de reis, opzegregelingen en -vergoedingen, verzekeringen...
  • Goede uitvoering van het contract, wat impliceert dat de 'organisator' verantwoordelijk is voor de reisdienst(en) die in de onderlinge overeenkomst met de consument zijn inbegrepen, ook als hij die reisdienst niet zelf uitvoert. Als een reisdienst in het pakket niet doorgaat of niet beantwoordt aan de geschapen verwachtingen, moet de organisator op eigen kosten een alternatief of compensatie voorzien.
  • Hulp en bijstand bij moeilijkheden.

De Richtlijn bakent de definities en de verantwoordelijkheden scherper af, we geven slechts de hoofdlijnen. 

Uitzonderingen op richtlijn pakketreizen

Niet iedereen die reizen organiseert valt onder deze wetgeving. Er zijn drie belangrijke uitzonderingen op het toepassingsgebied. Je moet de uitzonderingen cumulatief en strikt interpreteren:

  • Incidenteel: reizen aanbieden is niet de core business van de organisatie, het gebeurt eerder uitzonderlijk. Op de frequentie of het aantal wordt geen getal geplakt, dat zal afhangen van geval tot geval het aantal georganiseerde reizen.
  • Zonder winstoogmerk: de organisatie maakt geen winst op de reisdiensten die ze aanbiedt.
  • Beperkte groep van reizigers: De reis mag niet openstaan voor het brede publiek, er mag geen publieke communicatie over gevoerd worden.

Meer informatie over de Richtlijn pakketreizen en over de uitzonderingen vindt je in de Guidelines van FOD Economie

Als ondernemer kan je met vragen terecht bij jouw sectororganisatie of bij het contactpunt van de FOD Economie.

Sociaal Toeristische Verenigingen 

Ook Sociaal Toeristische Verenigingen vallen onder deze nieuwe wetgeving aangezien reizen vaak de reden van bestaan is van de organisatie. Toerisme Vlaanderen heeft een initiatief genomen voor Sociaal Toeristische Verenigingen die zich nog niet verzekerd hebben tegen een eventueel faillissement. Het Garantiefonds Reizen heeft speciaal voor Sociaal Toeristische Verenigingen een voordelig tarief ontwikkeld, zodat zij zich kunnen verzekeren tegen insolvabiliteit en zo voldoen aan een belangrijke voorwaarde van deze nieuwe wetgeving.