Overzicht 2020 en lange termijn trend

In 2020 daalden de aankomsten met -62%. Het herstel zal verschillende jaren duren, en afhangen van de snelheid waarmee een vaccin verspreid kan worden.

 

Overzicht 2020

In 2019 maakten de buitenlandse aankomsten 55% van alle toeristische aankomsten in Vlaanderen uit. Dit komt neer op ongeveer 7,8 miljoen aankomsten. Vanaf half maart 2020 stort dit deel van de toeristische sector volledig in. Vanaf half juni 2020, wanneer de coronaregels stilaan versoepelden, zagen we opnieuw toeristische reizigers naar Vlaanderen komen. Maar de onduidelijkheid van de regels, het voortdurend wijzigen van de voorzorgsmaatregelen en vooral het feit dat elk land zelf maatregelen bepaalt en naar goeddunken aanpast, ontmoedigt  toch veel buitenlandse reizigers  om in het buitenland op vakantie te gaan. Eind oktober onderging Europa een tweede Coronagolf die opnieuw voor strengere maatregelen zorgde. 

We zien in de zomer van 2020 dan ook vooral een opflakkering van binnenlandse reizen. Door het stijgende aantal coronabesmettingen in Antwerpen en  Brussel, werden er eind juli opnieuw verstrengde maatregelen ingesteld. Het spreekt voor zich dat die extra maatregelen het reizen naar deze gebieden niet ten goede kwam. Daarnaast zorgden stijgende coronacijfers vanaf juli in heel Europa voor een tempering van de boekingen én voor een toename van de annulaties. Doorgaans zijn de aankomsten in de provincie Antwerpen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in de zomer goed voor bijna de helft van de buitenlandse aankomsten van de volledige zomer.

Voor 2020 daalden de buitenlandse aankomsten met 73%, en strande het aantal buitenlandse aankomsten op 2 miljoen. De binnenlandse markt vult de leegte van de uitblijvende buitenlandse bezoeker niet. Uit de onderzoeken naar het reisgedrag van de Belgen afgelopen zomer, bleek dat veel Belgen hun reisplannen niet hebben uitgevoerd maar niet voor een alternatief dichterbij huis gegaan zijn en thuis gebleven zijn. Er treedt dus weinig substitutie op. De binnenlandse aankomsten dalen met -49% tot 3,4 miljoen voor heel 2020. In totaal daalden de aankomsten met -62% tot 5,4 miljoen. 


Herstel op lange termijn

De Wereldtoerismeorganisatie (UNWTO) verwacht dat in 2020 de internationale aankomsten wereldwijd gedaald zullen zijn met meer dan 60%. De European Travel Commission (ETC) berekende dan weer op basis van gegevens van Euromonitor, dat deze daling voor West-Europa rond de 52% zal liggen. Hierbij wordt alleen rekening gehouden met de pandemie. Zowel UNWTO als ETC voorspellen dat het tot 2023-2024 zal duren, alvorens de cijfers opnieuw het niveau van 2019 bereiken.

Voor Vlaanderen verwachten we een herstel van de buitenlandse aankomsten tegen 2025-2026. Een belangrijke reden hiervoor is dat veel vliegverbindingen hersteld moeten worden. De kans dat dit van de ene op de andere dag gebeurt, is klein. Het gevolg is dat de mogelijkheid om te reizen zich ook pas geleidelijk aan opnieuw zal herstellen. Een tweede reden is het feit dat Vlaanderen bij de buitenlandse toeristen eerder gekend staat als een stedelijke bestemming. Het grootste deel van de buitenlandse toeristen komt naar onze kunststeden. Door de pandemie zijn steden momenteel minder populair, mensen zoeken nu meer de rust op dan vroeger. Ten slotte moet het consumentenvertrouwen hersteld worden. De economische gevolgen van deze pandemie zullen pas vanaf 2021 duidelijk worden.

GRAFIEK: Herstelscenario’s lange termijn van de buitenlandse aankomsten 

Grafiek met 2 herstelscenario's

In bovenstaande grafiek staan twee mogelijke herstelscenario’s.

Bij scenario 1 nemen we aan dat er in het voorjaar reeds een vaccin verspreid wordt. Hierdoor zullen buitenlandse reizen opnieuw aanzwengelen in de zomer en het najaar 2021. De zomer en het najaar (maand 7-12) staan voor meer dan de helft van de buitenlandse aankomsten en overnachtingen in een jaar. Dit zorgt ervoor dat het herstel reeds zou worden ingezet in 2021 en dat we in 2025 opnieuw op het niveau van 2019 komen.

In scenario 2 zal het aandeel buitenlandse aankomsten in 2021 nog verder dalen. Virologen geven aan dat zelfs als er in het voorjaar een vaccin kan toegediend worden, de getrapte verspreiding hiervan ervoor zal zorgen dat zomer en najaar nog niet normaal zullen verlopen. Daarnaast zijn er het gedaalde consumentenvertrouwen en de heropstart van de reisinfrastructuur die voor een vertraging in het herstel zullen zorgen, waardoor we in 2026 het niveau van 2019 bereiken.

De binnenlandse aankomsten zullen zich sneller herstellen. Hier verwachten we in 2024 opnieuw op het niveau van 2019 te zijn.

 

 

Gebruikte bronnen: ETC trends & Prospects Q3, UNWTO barometer, oktober 2020